تبلیغات
آلونک - جهان در حال انبساط است!
جهان در حال انبساط است، اما این موضوع یعنی چه؟ یا اصلاً چه اهمیتی دارد؟ فعلاً درباره سؤال دوم همین بس که بدانید سه نفر از دانشمندانی که سال‏هاست روی این موضوع کار می‏کنند، امسال جایزه «نوبل» فیزیک را دریافت کردند!

اما پاسخ به سؤال اول یعنی معنای انبساط جهان به این راحتی‏ها نیست. اول باید بدانیم که در بررسی یک موضوع علمی چگونه باید به آن نگاه کنیم و از کجا شروع کنیم.

خوب بیایید با همین جمله کوتاه شروع کنیم: «جهان در حال انبساط است.» ابتدا باید کلماتی را که بار علمی‏ دارند، تعریف کنیم. این تعریف باید جامع، کامل و دقیقاً علمی باشد؛ یعنی تفاوت آن را با دیگر مفاهیم مشابه بیان کند.

در این‌جا دو کلمه علمی وجود دارند: یکی «انبساط» و دیگری «جهان». بله، جهان هم کلمه‏ای است که در بحث علمی باید آن را به دقت تعریف کرد؛ این‌که به چه چیزی اطلاق می‏شود و در این‌جا چه محدوده‏ای دارد. فرق جهان با کلماتی که از لحاظ معنایی در یک خانواده هستند (مثل دنیا و کیهان) چیست؟

همان‏طور که می‏بینید، فکر کردن درباره یک کلمه به‌ظاهر ساده می‏تواند سؤالات زیادی در ذهن ما به وجود بیاورد. تازه آن‌وقت است که می‎توان درباره موضوعی شک کرد و حتی به یک جمله علمی ایراد وارد کرد که چرا معادل خوبی برایش انتخاب نشده است!

خب، حالا به عنوان قدم بعدی باید ببینیم کلمات تعیین‌شده چه معنایی دارند. از کلمه جهان در موارد بسیاری استفاده می‏کنیم یا با آن مواجه می‏شویم؛ اما منظور از آن در این جمله چیست؟ کره زمین؟ دنیا؟ همه موجودات زنده؟ اصلاً کدام علم است که به بررسی جهان می‏پردازد؟

در این‌جا منظور از «جهان» کل هستی است. یعنی هر آنچه وجود دارد؛ از کهکشان‏ها و ستاره‏های دور و نزدیک و تمامی اجرام آسمانی گرفته تا همین زمین خودمان که پر از جاندار و بی‏جان است و بخش بسیار کوچکی از جهان به شمار می‏آید. به این ترتیب با مشخص‌شدن مفهوم جهان حالا می‏توان تصویر درست‎تری از انبساط آن داشت و تا حدی فهمید که چه چیزی قرار است بزرگ شود.

انبساط جهان به‌زبان خیلی ساده یعنی این که فاصله اجسامی که در آن وجود دارد، با گذشت زمان بیشتر خواهد شد. برای درک بهتر این موضوع بیایید کهکشان راه شیری را با هم به شکل دو بعدی تصور کنیم. همان‏طور که می‏دانید سیاره‏ها روی یک دایره هم‌مرکز قرار می‏گیرند و از هم فاصله دارند. حالا هر قدر فاصله آنها از هم بیشتر شود، شعاع دایره‏ها بیشتر و فضایی که اشغال کرده‏اند، بزرگ‏تر خواهد شد.

به زبان دیگر، اگر کل جهان را درون یک بادکنک بریزیم، اتفاقی که با بادکردن بادکنک برایش می‏افتد، همان منبسط شدن جهان در بحث ماست. علم «کیهان‏شناسی» به بررسی این موضوع می‏پردازد. برای بیشتر دانستن درباره این موضوع باید با مفاهیمی مانند «مه‌بانگ»، «انرژی تاریک»، «اَبَرنواخترها» و... آشنا بود. تحقیقات آن سه دانشمند که به دلیل رصدهایشان پیرامون این موضوع جایزه نوبل امسال را دریافت کردند، حاکی از این است که جهان نه‌تنها در حال انبساط است، که سرعت این روند نیز در حال افزایش است.

«سول پرلموتر»، «آدام جی.ریس» و «برایان پی.اشمیت» بعد از سال‏ها تحقیقات توانستند نظریه‏ای را که می‏گفت سرعت انبساط جهان در حال کاهش است، رد کنند. با این حال، هنوز سؤالات زیادی وجود دارد. آدام جی.ریس نظرش را درباره پیچیدگی این موضوع چنین بیان کرده است: «دلیل این پدیده می‏تواند «انرژی تاریک» باشد یا نباشد؛ ما هنوز درباره این موضوع به اطمینان نرسیده‏ایم. انرژی تاریک پدیده‏ای است که هنوز به‌طور کامل درک نشده است. انبساط جهان هستی نشانه‏ای از یک پدیده دیگر است که شاید این پدیده، انرژی تاریک باشد، اما احتمالات دیگری هم وجود دارند. چیزی که به وضوح می‏توان در این‌باره گفت این است که جهان در حال انبساط است و این شگفتی بزرگی است!»



تاریخ : جمعه 19 آبان 1391 | 03:28 ب.ظ | نویسنده : محمد | نظرات

  • قالب میهن بلاگ
  • چغلی
  • ضایعات